Alacak ve Tazminat
Ödeme Emri Geldi: İtiraz Süresi ve Yapılması Gerekenler
Ödeme emri aldığınızda ilk bakmanız gereken şey tebliğ tarihi ve takibin türüdür. 7 ve 5 günlük itiraz süreleri, itirazın sonuçları ve süre kaçırılırsa neler yapılabileceği.
Bir icra dairesinden ödeme emri almak çoğu kişi için endişe vericidir. Oysa ödeme emri, borçluya itiraz etme imkânı tanıyan bir bildirimdir. Önemli olan, belgeyi dikkatle okumak ve süreyi kaçırmamaktır; çünkü süresinde itiraz edilmeyen takip kesinleşir ve haciz aşamasına geçilir.
Kısaca
- Genel haciz yoluyla takipte itiraz süresi 7 gündür ve itiraz icra dairesine yapılır.
- Çek, bono ve poliçeye dayalı takipte süre 5 gündür ve başvuru icra mahkemesine yapılır.
- Süre, ödeme emrinin tebliğinden itibaren işler; e-tebligatta tebliğ, ulaştığı günü izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır.
- Süreyi kaçırdıysanız menfi tespit ve istirdat davası gibi yollar hâlâ açık olabilir.
Ödeme emrini okuyun
Ödeme emrinde şu bilgileri kontrol edin:
- Takip türü: Genel haciz yoluyla ilamsız takip mi, kambiyo senetlerine özgü takip mi? Süreler ve itiraz yeri bu ayrıma göre değişir.
- Alacaklı ve alacağın dayanağı: Hangi sözleşme, fatura, senet ya da belgeye dayanıldığı.
- Tutarlar: Asıl alacak, işlemiş faiz, faiz oranı ve masraflar.
- Tebliğ tarihi: Sürelerin başlangıcı.
İtiraz süresi: 7 gün mü, 5 gün mü?
Genel haciz yoluyla takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde icra dairesine itiraz edebilir. İtiraz dilekçeyle ya da icra dairesinde sözlü beyanla yapılabilir; UYAP Vatandaş Portalı üzerinden de itiraz mümkündür. Borcun tamamına itiraz için sebep göstermek zorunlu değildir; ancak senet altındaki imza size ait değilse bunu açıkça belirtmeniz gerekir, aksi hâlde imza kabul edilmiş sayılır.
Kambiyo senetlerine (çek, bono, poliçe) dayalı takipte ise süre 5 gündür ve itiraz icra dairesine değil, icra mahkemesine yapılır. Bu takipte itiraz, icra mahkemesi aksine karar vermedikçe takibi kendiliğinden durdurmaz; imzaya ya da borca itirazda belirli şartlarla takibin durdurulması istenebilir.
E-tebligata dikkat
Elektronik tebligat adresiniz varsa, tebligat elektronik adresinize ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır ve itiraz süresi bu tarihten işlemeye başlar. E-Devlet bildirimlerinizi düzenli olarak kontrol etmeniz, sürelerin farkında olmadan geçmesini önler.
İtiraz ettikten sonra ne olur?
Genel haciz yoluyla takipte süresinde yapılan itiraz takibi durdurur. Alacaklı bu durumda iki yoldan birini seçebilir:
- İtirazın iptali davası: İtirazın tebliğinden itibaren 1 yıl içinde genel mahkemede açılır. Ticari alacaklarda bu davadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.
- İtirazın kaldırılması: Alacaklının elinde kanunda sayılan nitelikte belgeler varsa, 6 ay içinde icra mahkemesinden istenir.
Haksız bir itirazla takibi durduran borçlu, alacaklının talebi üzerine alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilebilir. Takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa bu kez alacaklı aleyhine tazminata hükmedilebilir. Bu nedenle itiraz kararını, borcun gerçek durumuna göre vermek gerekir.
Süreyi kaçırdıysanız
İtiraz süresi geçtiğinde takip kesinleşir ve alacaklı haciz isteyebilir. Yine de bazı yollar açıktır:
- Gecikmiş itiraz: Ağır hastalık gibi elinizde olmayan sebeplerle süreyi kaçırdıysanız, engelin kalktığı tarihten itibaren kısa süre içinde icra mahkemesine başvurabilirsiniz.
- Menfi tespit davası: Borçlu olmadığınızı ispat etmek için dava açabilirsiniz; belirli şartlarla teminat karşılığında takibin durdurulması istenebilir.
- İstirdat davası: Borçlu olmadığınız hâlde ödemek zorunda kaldığınız parayı, ödemeden itibaren 1 yıl içinde geri isteyebilirsiniz.
- Tebligata itiraz: Tebligat usulsüz yapılmışsa, gerçek öğrenme tarihine göre süre işler; usulsüz tebligat şikâyeti icra mahkemesine yapılır.
Borcu ödemek istiyorsanız
Borcun gerçekten size ait olduğunu düşünüyorsanız, icra dosyasının güncel hesabını alarak ödeme yapabilir ya da alacaklıyla taksit konusunda anlaşabilirsiniz. Haciz aşamasında da borçlunun taksitle ödeme teklifinde bulunması mümkündür. Ödeme yapmadan önce faiz oranlarını ve masrafları kontrol etmek, fazla ödeme yapmanızı önler.
Sık sorulan sorular
Ödeme emrine itiraz için avukat gerekli mi?
Zorunlu değildir; itirazı kendiniz de yapabilirsiniz. Ancak imzaya itiraz, kambiyo takipleri ve icra inkâr tazminatı riski gibi konularda yapılacak bir hata ciddi sonuçlar doğurabileceğinden avukata danışmanız önerilir.
Borcun bir kısmını kabul edip bir kısmına itiraz edebilir miyim?
Evet. Borcun kabul ettiğiniz kısmını açıkça belirterek geri kalanına itiraz edebilirsiniz. Bu durumda takip, itiraz edilmeyen kısım için devam eder.
Yalnızca faize itiraz edebilir miyim?
Evet. Asıl alacağı kabul edip faiz oranına ya da işlemiş faiz tutarına itiraz etmek mümkündür. İtirazın hangi kalemlere yönelik olduğunu açıkça yazmanız gerekir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve yayımlandığı tarihteki mevzuata göre hazırlanmıştır. Her olayın kendine özgü koşulları farklı sonuçlar doğurabileceğinden, somut durumunuz için bir avukata danışmanızı öneririz.
