İş ve sosyal güvenlik hukuku

Kıdem ve ihbar tazminatı

Aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış işçi; iş sözleşmesinin işverence haklı bir neden olmaksızın feshedilmesi, işçinin haklı nedenle sözleşmeyi feshetmesi, askerlik, yaşlılık aylığı ya da toptan ödeme için gerekli sigortalılık şartlarının tamamlanması, kadın işçinin evlenmeden itibaren bir yıl içinde ayrılması ya da ölüm hâllerinde kıdem tazminatına hak kazanır. Tazminat, her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret üzerinden ve yasal tavanla sınırlı olarak hesaplanır.

Belirsiz süreli iş sözleşmesini bildirim süresine uymadan fesheden taraf, karşı tarafa ihbar tazminatı öder. Bildirim süreleri kıdeme göre 2, 4, 6 ve 8 haftadır.

İşe iade

Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerinde en az altı aylık kıdemi olan ve belirsiz süreli sözleşmeyle çalışan işçinin sözleşmesi, ancak geçerli bir nedene dayanılarak feshedilebilir. Geçerli neden olmadan işten çıkarılan işçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmalıdır. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılır.

Feshin geçersizliğine karar verilirse işveren işçiyi işe başlatmak zorundadır; başlatmazsa 4 ilâ 8 aylık ücret tutarında işe başlatmama tazminatı ve en çok 4 aya kadar boşta geçen süre ücreti öder. İşçinin, kararın kesinleşmesinden itibaren on iş günü içinde işverene başvurması gerekir.

Fazla çalışma ve diğer işçilik alacakları

Haftalık 45 saati aşan çalışmalar fazla çalışmadır ve her saati için ücret yüzde elli zamlı ödenir. Hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil çalışmaları, kullandırılmayan yıllık izinlerin ücreti ve ödenmeyen ücretler de sık karşılaştığımız alacaklardır. Bu alacakların ispatında işyeri kayıtları, giriş–çıkış verileri, yazışmalar ve tanık beyanları birlikte değerlendirilir. İşçilik alacaklarında zamanaşımı süresi 5 yıldır.

İş kazası ve meslek hastalığı

İş kazası veya meslek hastalığı sonucu zarar gören işçi; sürekli iş göremezlik nedeniyle uğradığı kazanç kaybı, tedavi giderleri ve manevi zararı için tazminat isteyebilir. İşçinin vefatı hâlinde yakınları destekten yoksun kalma ve manevi tazminat davası açabilir. Bu davalarda kusur oranlarının belirlenmesi için bilirkişi incelemesi yapılır. İş kazası ve meslek hastalığından doğan tazminat davaları, işçilik alacaklarından farklı olarak dava şartı arabuluculuk kapsamında değildir.

Hizmet tespiti ve sosyal güvenlik

Sigortasız çalıştırılan ya da eksik gün ve ücretle bildirilen işçiler, çalışmalarının tespiti için dava açabilir. Bu dava, çalışmanın geçtiği yılın sonundan itibaren 5 yıl içinde açılmalıdır. Sosyal Güvenlik Kurumu’nun emeklilik, borçlandırma ve prim gibi işlemlerine karşı açılacak davaların çoğunda ise önce kuruma başvurulması gerekir.

İşverenlere danışmanlık

İşverenler için iş sözleşmeleri ve işyeri yönetmeliklerinin hazırlanması, fesih işlemlerinin usulüne uygun yürütülmesi (yazılı bildirim, gerektiğinde savunma alınması), disiplin süreçleri ve iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına uyum konularında danışmanlık veriyor; arabuluculuk görüşmelerinde ve davalarda işveren vekilliği yapıyoruz. Usulüne uygun yapılmayan bir fesih, haklı bir nedene dayansa bile işvereni tazminat yükümlülüğüyle karşı karşıya bırakabilir.